Yurtdışına ihracat nasıl yapılır? İlk ihracat için adım adım rehber

İhracat nedir, kimler ihracat yapabilir?

İhracat, Türkiye'de üretilen bir malın yurt dışındaki bir alıcıya satılıp gümrükten çıkarılmasıdır. Gümrük Rehberi'ne göre vergi numarası olan gerçek ve tüzel kişiler, ihraç edecekleri ürünle ilgili ihracatçı birliğine üye olarak ihracat yapabilir. Türkiye'de ihracat için ayrıca özel bir izin veya lisans gerekmez.

Yani şahıs şirketi de, anonim şirket de ihracatçı olabilir. Ürününüze özel kurallar ise ayrıca geçerlidir: bazı ürün grupları için hedef ülke belge veya kayıt ister.

"İhracat yapmak istiyorum": nereden başlamalıyım?

İlk iş hazırlıktır: vergi kaydınızı ve ihracatçı birliği üyeliğinizi tamamlayın, ürününüzün GTİP kodunu belirleyin ve hedef pazarı seçin. Bu dört adım, sonraki bütün kararların temelidir.

• Vergi kaydı: Vergi numaranız yoksa vergi dairesinden alınır.
• İhracatçı birliği: Ürününüzün sektörüne bağlı birliğe üye olursunuz.
• GTİP kodu: Ürününüzün gümrükteki numarasıdır; vergi oranları ve istenen belgeler bu koda göre belirlenir.
• Hedef pazar: Ürününüzü kimin, nerede ve hangi fiyattan aldığını araştırın.

İhracatçı olmanın resmî adımları, Ticaret Bakanlığı'nın Gümrük Rehberi sayfasında anlatılıyor.

Yurtdışına ihracat nasıl yapılır? Adım adım

İhracat sekiz adımda ilerler: kayıt, pazar seçimi, ürün uygunluğu, fiyat ve teslim şekli, alıcı, sözleşme ve ödeme, gümrük ve lojistik, tahsilat.

1. Kayıt: Vergi numarası ve ihracatçı birliği üyeliği.
2. Pazar seçimi: Talebin, rakip fiyatlarının ve satış kanallarının araştırılması.
3. Ürün uygunluğu: Hedef ülkenin istediği belge, etiket ve standartların kontrolü.
4. Fiyat ve teslim şekli: Malın nerede teslim edileceğinin ve navlunu kimin ödeyeceğinin belirlenmesi.
5. Alıcı: İthalatçı, toptancı veya distribütörün bulunması ve numunenin gönderilmesi.
6. Sözleşme ve ödeme: Ödeme yönteminin ve vadesinin yazılı olarak kararlaştırılması.
7. Gümrük ve lojistik: Gümrük beyannamesinin verilmesi ve malın yola çıkması.
8. Tahsilat: Ödemenin alınması ve ihracat bedelinin bankaya bildirilmesi.

Teslim şekilleri uluslararası Incoterms kurallarıyla tanımlanır. Örneğin EXW'de mal fabrikanızda teslim edilir, DAP'ta ise alıcının adresine kadar götürülür. Hangisini seçtiğiniz fiyatı ve sorumluluğu değiştirir.

İhracat fiyatı nasıl hesaplanır?

İhracat fiyatı, ürünün maliyetine teslim noktasına kadar oluşan bütün giderler eklenerek hesaplanır; hangi giderlerin fiyata gireceğini teslim şekli belirler. Yurt içi fiyatınızı olduğu gibi yurt dışına verirseniz, bu giderler ya kârınızdan düşer ya da sonradan fiyata eklenip teklifinizi zorlaştırır.

Fiyatı kalem kalem kurun:

1. Üretim maliyeti: Hammadde, işçilik ve genel giderler.
2. İhracat ambalajı ve etiket: Uzun yola ve hedef ülkenin etiket kurallarına uygun ambalaj.
3. Yurt içi taşıma ve gümrük işlemleri: Fabrikadan limana ya da sınıra kadar olan giderler.
4. Navlun ve sigorta: Teslim şekli satıcıya bırakıyorsa uluslararası taşıma ve sigorta.
5. Hedef ülkedeki giderler: Teslim şekline göre gümrük, depolama ve dağıtım.
6. Kâr payı ve aracı payları: Sizin kârınız; varsa distribütör, satış ofisi veya pazaryeri payı.

Son kalemi unutmayın: alıcınız bir distribütör ya da perakende zinciriyse, sizin fiyatınızın üzerine kendi payını ekler. Rafta oluşacak son fiyatın rakiplerle karşılaştırılabilir olması gerekir.

İhracatta ödeme yöntemleri: hangisi ne kadar güvenli?

İhracatta dört temel ödeme yöntemi vardır: peşin ödeme, mal mukabili, vesaik mukabili ve akreditif. Aralarındaki fark, riskin satıcıda mı alıcıda mı kaldığıdır.

Yeni bir alıcı peşin ödemeye yanaşmayabilir; siz de vadeli satışta tahsilat riskini taşımak istemezsiniz. Ödeme yöntemini teklif aşamasında konuşmak, siparişten sonra çıkacak anlaşmazlığı önler.

İhracat için gerekli belgeler nelerdir?

Temel belgeler ticari fatura, çeki listesi ve gümrük beyannamesidir; hedef ülkeye göre menşe veya dolaşım belgesi, ürüne göre de uygunluk belgeleri eklenir. Tablo en sık karşılaşılan belgeleri özetliyor:

Avrupa'ya ihracatta hangi belgenin ne zaman gerektiğini Avrupa'ya ihracat rehberimizde ayrıntılı anlattık.

İlk ihracat için dört yol: hangisi size uygun?

İlk ihracatı dört yoldan biriyle yaparsınız: doğrudan ihracat, aracı dış ticaret şirketi, e-ihracat ve pazaryeri ya da hedef ülkede kurulan bir satış yapısı. Her biri farklı bir iş yükü ve risk getirir:

Hedef ülkede kendi şirketinizi, deponuzu ve ekibinizi kurmanın Hollanda'daki ilk yıl maliyeti, sitemizdeki hesaba göre en az 103.100 €'dur. Ürün Paketi ile aynı satış altyapısının ilk yıl bedeli 26.000 €'dur; buna net satışın %10'u eklenir.

İlk ihracatta sık yapılan hatalar

En pahalı hata, alıcıyla teslim şekli ve ödeme yöntemi netleşmeden malı yola çıkarmaktır. Diğerleri de çoğunlukla hazırlık eksikliğinden doğar:

• Ürünün hedef ülkede hangi belgeyi gerektirdiğini sevkiyattan sonra öğrenmek.
• Fiyatı navlun, gümrük ve depolama maliyetini hesaba katmadan vermek.
• Etiket ve kullanım bilgisini alıcının dilinde hazırlamamak.
• Tek bir alıcıya bağlı kalıp ikinci kanalı aramamak.
• Alıcı sorularına geç cevap vermek.

Avrupa'ya ilk ihracatınızı Hollanda üzerinden yapmak

Avrupa'yı hedefliyorsanız ilk adımı, malın Rotterdam'da beklediği ve satışın Hollanda'dan faturalandığı bir yapıyla atabilirsiniz. Hollanda Satış Ofisi'nde Rotterdam'daki gümrük ve ithalat işlemlerini biz yürütürüz; Türkiye tarafındaki ihracat işlemleri sizin mali müşavirinizle yürür. Alıcıya faturayı Hollanda şirketimiz keser ve tahsil eder.

Ayrıntılar Hollanda Satış Ofisi sayfasında. Hollanda pazarının kendisi için Hollanda'ya ihracat rehberimizi okuyabilirsiniz.