İhracat danışmanlığı nedir?
İhracat danışmanlığı, bir üreticinin yurt dışı satışı için pazar seçmesine, alıcı bulmasına ve ihracat işlemlerini doğru yürütmesine yardım eden hizmettir. Danışman sizin yerinize karar vermez. Kararı verirken neye bakmanız gerektiğini gösterir.
Sık karıştırılan dış ticaret danışmanlığı daha geniş bir alandır. İthalatı, gümrük işlemlerini ve devlet desteklerini de kapsar. İhracat danışmanlığı ise bunun satış tarafına odaklanır.
İhracat danışmanı ne iş yapar?
İhracat danışmanı pazarı araştırır, alıcı listesini çıkarır, ilk teması kurar ve belge ile lojistik konusunda yol gösterir. Kapsam firmadan firmaya değişir, ama çoğu danışmanlık şu beş işten oluşur:
- Pazar araştırması: Ürününüzün hangi ülkede talep gördüğünü ve rakiplerin hangi fiyattan sattığını çıkarır.
- Potansiyel müşteri listesi: Hedef ülkedeki ithalatçıları, toptancıları ve distribütörleri listeler.
- İlk temas: Alıcılara tanıtım e-postası yazar, görüşme ayarlar, teklif hazırlamanıza yardım eder.
- Belge ve lojistik: Hangi belgenin gerektiğini ve teslim şeklinin nasıl seçileceğini anlatır.
- Devlet destekleri: Pazar araştırması ve fuar gibi faaliyetler için başvurabileceğiniz destekleri gösterir.
İhracat danışmanlığı süreci nasıl ilerler?
İhracat danışmanlığı çoğunlukla ön görüşmeyle başlar, pazar seçimiyle sürer ve alıcı temaslarıyla devam eder. Tipik bir çalışmanın adımları şunlardır:
- Ön görüşme: Ürününüz, kapasiteniz ve hedefleriniz konuşulur.
- Analiz: Hedef pazarlardaki talep, rakipler ve fiyatlar çıkarılır.
- Pazar seçimi: Bir ya da birkaç ülkeye odaklanma kararı verilir.
- Alıcı temasları: Seçilen alıcılara ulaşılır, teklif ve numune süreci başlar.
- Raporlama: Yapılan görüşmeler ve sonuçları düzenli olarak raporlanır.
Hangi firmalar ihracat danışmanlığına ihtiyaç duyar?
En çok fayda görenler, ilk kez ihracat yapacak ya da yeni bir pazara girecek ama ayrı bir dış ticaret ekibi kurmamış üreticilerdir. Şu durumlardan biri size tanıdık geliyorsa danışmanlık işinize yarar:
- Yurt içinde satıyorsunuz, yurt dışına hiç satmadınız.
- Bir ülkeye satıyorsunuz, ikinci pazarı arıyorsunuz.
- Yabancı alıcılardan gelen talepleri dil veya zaman yüzünden kaçırıyorsunuz.
- Fuarlara katıldınız, ama görüşmeler siparişe dönmedi.
İhracat danışmanlık ücretleri neye göre değişir?
Ücreti işin kapsamı, hedef pazar sayısı, çalışma süresi ve ücretin sabit mi yoksa satışa bağlı mı olduğu belirler. Piyasada üç model yaygındır:
| Model | Nasıl çalışır? | Neye dikkat edilmeli? |
|---|---|---|
| Proje ücreti | Pazar araştırması gibi tek bir iş için baştan belirlenen bedel. | Teslim edilecek raporun içeriği yazılı olmalı. |
| Aylık ücret | Danışman belirli bir süre boyunca düzenli çalışır. | Her ay ne yapıldığını gösteren bir rapor isteyin. |
| Satışa bağlı pay | Danışman satış oldukça kazanır; çoğu zaman sabit bir ücretle birlikte. | Payın hangi satıştan ve ne zaman hesaplanacağı net olmalı. |
Fiyatını açıkça yazan firma azdır. Biz Hollanda için yaptığımız Pazar Giriş Analizi'nin bedelini açıkça yazıyoruz: tek seferlik 2.500 €, KDV hariç. Analiz bir haftada tamamlanır.
Danışman yol gösterir, satışı kim yapar?
Danışmanlık çoğu zaman yol göstermekle biter; alıcıyla yazışma, fatura, teslimat ve tahsilat yine üreticinin işi olarak kalır. Bu noktayı sözleşmeden önce netleştirin. Alıcı bulunmuştur, ama siparişi yönetecek, Avrupa'daki alıcıya fatura kesecek ve ödemeyi takip edecek kişi yine sizsinizdir.
Aşağıdaki tablo üç yolu yan yana koyuyor:
| İhracat danışmanlığı | Kendi Hollanda şirketiniz | Hollanda Satış Ofisi | |
|---|---|---|---|
| Alıcıyı kim bulur? | Danışman listeler, görüşmeyi siz sürdürürsünüz. | Kendi satış ekibiniz. | Satış ekibimiz, Hollandaca ve İngilizce. |
| Faturayı kim keser? | Siz, Türkiye'den. | Hollanda şirketiniz. | Hollanda şirketimiz. |
| Tahsilatı kim takip eder? | Siz. | Ekibiniz. | Biz; size her ay rapor ve ödeme gelir. |
| Mal nerede bekler? | Türkiye'de. | Kendi deponuzda. | Rotterdam depomuzda; satılana kadar sizindir. |
| Maliyet | Proje, aylık ücret veya pay. | İlk yıl en az 103.100 € sabit gider. | Ürün Paketi ayda 2.000 € (12 ay), ayrıca net satışın %10'u. |
Kendi şirketinizin maliyeti, Paketler sayfasındaki kalem kalem hesaptır: şirket ve muhasebe, Hollandaca satış personeli, ofis ve depo kirası, web sitesi ve dijital pazarlama.
Hangisinin doğru olduğu, ne kadar satış beklediğinize ve işi kimin yürütmesini istediğinize bağlıdır. Pazarı yeni tanıyacaksanız danışmanlık iyi bir başlangıçtır. Satışın kendisini Avrupa'da bir ekibe bırakmak istiyorsanız satış ofisi modeli daha uygundur.
İhracat danışmanlık firması nasıl seçilir?
Doğru firmayı, işin kapsamını ve fiyatını yazılı veren, hedef pazarda kendi ekibi bulunan ve sonucu ölçülebilir biçimde raporlayan firmalar arasından seçin. Görüşmede şu soruları sorun:
- Tam olarak hangi işleri yapacaksınız, hangilerini yapmayacaksınız?
- Fiyat ne kadar ve neye göre değişir?
- Hedef ülkede kendi ekibiniz var mı, yoksa uzaktan mı çalışıyorsunuz?
- Alıcıyla kim, hangi dilde konuşacak?
- Her ay neyi raporlayacaksınız?
- Sözleşme bittiğinde alıcı ilişkisi ve bilgiler kimde kalacak?
Satış garantisi veren firmaya temkinli yaklaşın. Siparişi alıcı verir; dürüst bir firma garanti yerine sonucu nasıl ölçeceğini anlatır.
Hollanda'ya satmak isteyen üretici için nasıl çalışıyoruz?
Hollanda Satış Ofisi'nde danışmanlığın bittiği yerden devam ederiz: alıcıyı biz bulur, faturayı Hollanda şirketimizle keser ve tahsil ederiz. İş beş adımda ilerler:
- Pazar Giriş Analizi (isteğe bağlı): Talep, rakip fiyatları, satış kanalı ve gereken belgeler bir haftada çıkar.
- Kurulum: 10 iş gününde satışa hazır oluruz.
- Sevkiyat: Malınız Rotterdam depomuza gelir. Rotterdam'daki gümrük ve ithalat işlemlerini biz yürütürüz; Türkiye tarafındaki ihracat işlemleri sizin mali müşavirinizle yürür.
- Satış: Satış ekibimiz toptancı, perakende zinciri ve sanayi alıcılarıyla Hollandaca ve İngilizce görüşür.
- Tahsilat ve ödeme: Alıcıya faturayı Hollanda şirketimiz keser ve tahsil eder. Size her ay rapor ve ödeme gelir.
Satış payımız hangi kanaldan satılırsa satılsın net satışın %10'udur ve yalnız alıcı ödediğinde kesilir. Garanti vermiyoruz; kazancımızı satışa bağlıyoruz. Modelin ayrıntısı Hollanda Satış Ofisi sayfasında. Alıcı bulma tarafını ihracat müşterisi bulma rehberimizde ayrıca anlattık.
Sık sorulanlar
Sorunuz burada yoksa bize yazın; Türkçe cevap veririz.
İhracat danışmanlık ücretleri ne kadar?
Tek bir fiyat yoktur; ücret işin kapsamına, pazar sayısına ve süreye göre değişir. Pazar araştırması gibi tek bir iş çoğunlukla proje ücretiyle, uzun süreli çalışma aylık ücretle yapılır. Teklif alırken teslim edilecek işlerin yazılı listesini isteyin. Bizim Pazar Giriş Analizi'mizin bedeli tek seferlik 2.500 €'dur (KDV hariç).
Kimler ihracatçı olabilir?
Vergi numarası olan gerçek ve tüzel kişiler, ihraç edecekleri ürünle ilgili ihracatçı birliğine üye olarak ihracatçı olabilir. Gümrük Rehberi'ne göre Türkiye'de ihracat için ayrıca özel bir izin veya lisans gerekmez. Bazı ürün gruplarında ise hedef ülkenin ayrı belge ve kayıt şartları vardır.
İhracat danışmanlığı satış garantisi verir mi?
Vermemelidir, çünkü siparişi alıcı verir ve bunu kimse garanti edemez. İyi bir danışman garanti yerine neyi, nasıl ölçeceğini anlatır: kaç alıcıyla görüşüldüğünü, kaç teklif ve numune gönderildiğini. Biz de garanti vermiyoruz; satış payımız yalnız alıcı ödediğinde doğar. Sözleşmede hangi rakamların her ay raporlanacağını yazılı olarak isteyin.
İhracat danışmanlığı ile dış ticaret danışmanlığı arasındaki fark nedir?
İhracat danışmanlığı yurt dışına satışa odaklanır: pazar, alıcı ve ihracat işlemleri. Dış ticaret danışmanlığı daha geniştir; ithalatı, gümrük süreçlerini ve devlet desteklerini de kapsar. Yalnız yurt dışına satmak istiyorsanız aradığınız hizmet çoğunlukla ihracat danışmanlığıdır. İthalat veya gümrük işlemlerinde de desteğe ihtiyacınız varsa dış ticaret danışmanlığı daha uygun olabilir.
Danışmanlık için devlet desteği var mı?
Ticaret Bakanlığı'nın ihracat destekleri arasında, örneğin yurt dışı pazar araştırması gezilerinin ulaşım ve konaklama giderleri için bir destek bulunur. Hangi danışmanlık hizmetinin hangi destek kapsamına girdiği, o desteğin kendi kurallarına bağlıdır. Bu desteği ayrı bir yazıda anlattık. Başvurmadan önce güncel kuralları ihracatçı birliğinizden teyit edin.