Avrupa'ya ihracat nasıl yapılır? Belgeler, gümrük ve alıcıya satış

Avrupa'ya ihracat nasıl yapılır? Kısa cevap

Avrupa'ya ihracat üç aşamadır: Türkiye'de ihracat kaydı ve gümrük beyanı, AB sınırında gümrük işlemleri ve belgeler, AB'de alıcıya satış ve tahsilat. Bu rehber üç aşamayı sırayla anlatıyor:

1. Türkiye tarafı: Vergi kaydı, ihracatçı birliği üyeliği, fatura ve gümrük beyannamesi.
2. AB sınırı: Dolaşım veya menşe belgesi, ürün uygunluğu ve AB'deki ithalat işlemleri.
3. AB'de satış: Alıcıya fatura, teslimat, stok ve tahsilat.

Türkiye tarafındaki ilk adımları yurtdışına ihracat rehberimizde anlattık. Burada Avrupa'ya özgü kısma odaklanıyoruz.

Türkiye-AB Gümrük Birliği ihracatçıya ne sağlar?

Gümrük Birliği, sanayi ürünlerinin Türkiye ile AB arasında gümrük vergisi olmadan dolaşmasını sağlar. AB'nin Türkiye Delegasyonu'na göre Gümrük Birliği 1996'dan beri yürürlüktedir ve kapsamı, işlenmiş tarım ürünleri dahil sanayi ürünleriyle sınırlıdır.

Tarım ürünleri ile kömür ve çelik ürünleri Gümrük Birliği'nin dışındadır; bunlar iki ayrı ticaret anlaşmasıyla düzenlenir. Bu yüzden önce ürününüzün hangi gruba girdiğini öğrenin. İstenen belge ve vergi buna göre değişir.

Avrupa'ya ihracat için gerekli belgeler

Gümrük Birliği kapsamındaki ürünlerde temel belge A.TR dolaşım belgesidir; her gönderide ayrıca ticari fatura ve çeki listesi gerekir. Kapsam dışındaki ürünlerde ise menşe kuralları ve EUR.1 gibi belgeler devreye girer.

Ürününüz AB kurallarına uygun mu?

Bazı ürün grupları AB'de satılabilmek için CE işareti ister; hangi kuralların geçerli olduğu ürününüze göre değişir. Avrupa Komisyonu'na göre CE işareti yalnızca bunu açıkça zorunlu kılan AB kurallarının kapsadığı ürünlerde gerekir. Oyuncaklar ile elektrikli ve elektronik ekipmanlar bunlar arasındadır. Böyle bir kural yoksa ürüne CE işareti konmaz.

Gıdada ise etiket dili önemlidir. AB'nin 1169/2011 sayılı Tüzüğü'nün 15. maddesine göre zorunlu gıda bilgileri, gıdanın satıldığı ülkenin tüketicisinin kolayca anlayacağı bir dilde olmalıdır. Hollanda'da satılacak bir ürün için bu, etiketi satıştan önce gözden geçirmek demektir.

Gümrük, lojistik ve teslim şekli

Teslim şekli, malın yolda kimin sorumluluğunda olduğunu ve AB gümrüğünü kimin yapacağını belirler; bu yüzden fiyattan önce konuşulur. En sık kullanılan dört Incoterms kuralı şunlardır:

AB'de gümrük işlemi yapan herkesin bir EORI numarası olmalıdır. Avrupa Komisyonu'na göre AB'de yerleşik her ekonomik operatör bu numarayı alır. AB dışındaki bir firma da AB'de gümrük beyannamesi verecekse EORI numarası almak zorundadır. Numarayı, ilk gümrük işleminin yapılacağı AB ülkesinin gümrük idaresi verir.

Mal Avrupa'ya ulaştıktan sonra: fatura, stok ve tahsilat kimde?

Sınırı geçmek işin bitişi değildir. Alıcıya kimin fatura keseceği, AB'deki ithalat işlemlerinin kimin adına yapılacağı ve malın satılana kadar nerede bekleyeceği önceden belirlenmelidir. Bu soruların cevabı, seçtiğiniz satış modeline göre değişir:

Türkiye'den doğrudan satış en az kurulum gerektiren yoldur, ama her siparişte gümrük ve taşıma yeniden başlar. AB'de kendi şirketinizi kurmak tam kontrol sağlar; ancak şirket, depo ve personel giderleri satış olsa da olmasa da sürer.

Satış ofisi ise satışı, stoku ve faturayı tek bir yapıda toplar. Bu modelin nasıl işlediği Hollanda Satış Ofisi sayfasında anlatılıyor.

Avrupa'ya ihracat için adım adım kontrol listesi

Avrupa'ya ilk sevkiyattan önce sekiz soruyu cevaplayın; her biri bir belgeyi, bir maliyeti ya da bir sorumluluğu netleştirir.

1. Ürününüzün GTİP kodu ne? Vergi, belge ve uygunluk kuralları bu koda göre belirlenir.
2. Ürün Gümrük Birliği kapsamında mı? Sanayi ve işlenmiş tarım ürünleri kapsamdadır; tarım ile kömür ve çelik ürünleri değildir.
3. Hangi dolaşım veya menşe belgesi gerekiyor? Kapsamdaki ürünlerde A.TR, kapsam dışındakilerde ilgili anlaşmaya göre EUR.1 gibi belgeler.
4. Ürün AB kurallarına uygun mu? CE işareti gerekiyor mu, etiket alıcının ülkesinin dilinde mi?
5. Teslim şekli ne? Malın nerede teslim edileceği ve AB gümrüğünü kimin yapacağı.
6. AB'de ithalatı kim yapacak? Gümrük beyannamesini veren tarafın EORI numarası olmalı.
7. Mal satılana kadar nerede bekleyecek? Türkiye'de mi, alıcıda mı, AB'de bir depoda mı?
8. Fatura ve tahsilat kimde? Alıcıya kimin fatura keseceği ve ödemenin kime yapılacağı.

Avrupa pazarına girişte hangi ülkeden başlamalı?

Başlangıç ülkesini ürününüzün o ülkedeki talebi, lojistik kolaylığı ve satışı kimin yapacağı belirler. Lojistik açısından, malın Avrupa'ya ulaştığı limana yakın bir ülkeden başlamak işi kolaylaştırır.

Hollanda bu açıdan öne çıkar. Port of Rotterdam'ın verilerine göre Rotterdam limanı yılda yaklaşık 428 milyon ton yük elleçler. Hollanda'ya giren mal, oradan Avrupa'daki alıcılara dağıtılabilir. Rotterdam'daki depo ve ofisimiz A13 ve A20 otoyollarına birkaç dakika, Waalhaven limanına 20 dakika uzaklıkta.

Ürün grubunuz gıda, tekstil ya da zeytinyağı olabilir. Hangisi olursa olsun, başlamadan önce o ülkedeki talebi ve rakip fiyatlarını görmek doğru kararı kolaylaştırır. Hollanda için bu soruları Hollanda'ya ihracat rehberimizde ele aldık.